Public Administration Reform - Ministry Of Home Affairs

Vì sao công chức nghỉ việc?

Các doanh nghiệp, cơ quan nhà nước cần có chế độ đãi ngộ xứng đáng với đội ngũ CBCC để tránh chảy máu chất xám.

Báo chí đã lên tiếng về việc CBCC tự ý thôi việc. Thế nhưng nhiều ý kiến cho rằng việc hàng nghìn nhân viên rời nhiệm sở chưa phải là hiện tượng đáng lo ngại, đây là dòng chảy tự nhiên của xã hội.

Vấn đề cần gióng lên hồi chuông báo động đằng sau sự kiện này là trong khi làn sóng CBCC có trình độ cao chuyển dịch về làm tại các doanh nghiệp nước ngoài ngày một đông thì ở các cơ quan nhà nước, việc loại công chức yếu kém ra khỏi hệ thống lại là chuyện không đơn giản. Hiện nay, đội ngũ CBCC Nhà nước đang vừa thừa vừa thiếu.

“Sếp’’ không đủ phiếu để đuổi công chức tồi
Theo quy định của pháp luật, có hai căn cứ để cho thôi việc một CBCC. Một là người đó vi phạm pháp luật, bị kỷ luật buộc thôi việc. Hai là rời khỏi ngành trong diện tinh giản biên chế theo Nghị định 132/2007. Tuy nhiên, việc áp dụng lại không dễ, vì những trường hợp bị kỷ luật thì ít; còn những trường hợp thuộc diện tinh giản biên chế có nhiều nhưng khó xác định.

Nghị định 132/2007 quy định đối tượng tinh giản biên chế là CBCC, viên chức chưa đạt trình độ chuẩn theo yêu cầu của vị trí công việc đảm nhận. Nhưng dựa trên cơ sở nào để đánh giá trình độ của CBCC lại là vấn đề nan giải. Bởi hầu hết công chức đều có bằng cấp hẳn hoi, mặc dù chất lượng bằng cấp đến đâu là điều khó xác định. Còn căn cứ vào điều kiện CBCC hai năm liền không hoàn thành nhiệm vụ sẽ bị tinh giản cũng rất nhiêu khê, do việc đánh giá, phân loại CBCC hiện nay chưa nghiêm túc.

Thường một ban chuyên môn chỉ có từ 3-9 nhân viên, khi một trong số này đến dịp kiểm điểm để ký hợp đồng mới mọi người đều đánh giá tốt mặc dù quá trình làm việc còn mắc không ít lỗi. Nguyên nhân một phần do cả nể lẫn nhau, nhưng sâu xa hơn là chuyện “tôi đánh giá tốt cho anh để mai này đến lượt tôi ký hợp đồng hay được đề bạt, cất nhắc lên vị trí cao hơn, anh cũng nhận xét tốt cho tôi’’.

Tréo ngoe chuyện quản lý
Anh Đoàn Chí Kiên (khu tập thể Bộ Thủy sản) cựu nhân viên nhà nước, nay đang mở cửa hàng kinh doanh riêng ở TP Hà Đông (Hà Nội) thẳng thắn nhận xét: Gần đây chúng ta đề cập, quan tâm nhiều việc xây dựng một qui trình phát hiện, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài, thế nhưng không ít đơn vị đã trải qua nhiều năm hoạt động mà tình hình ngày càng đi xuống. Tìm hiểu nguyên nhân, chung qui lại vẫn là xung quanh việc thu nhận và sử dụng người. Giám đốc, thủ trưởng cơ quan chỉ chọn cấp phó thấp hơn mình một cái đầu để dễ bề sai khiến. Đến lúc giám đốc nghỉ hưu, phó lên thay lại thực hiện theo cung cách như vậy...

Sống trong cảnh này nên nhiều công chức trẻ cảm thấy mình không được coi trọng và bỏ ra ngoài làm. Tình trạng “chảy máu chất xám” từ khu vực hành chính công sang khu vực tư nhân không chỉ xuất hiện ở cấp sở, ngành và các lĩnh vực bảo vệ pháp luật. Một cựu kiểm toán viên cho biết, khi rời bỏ cơ quan, những chuyên viên như anh “vừa có tiếng, vừa có miếng” vì sẽ được làm “sếp” ở khối tư nhân, được hưởng mức lương ít nhất gấp 5-10 lần mức lương hiện tại.

Tín hiệu này cho thấy, điều kiện làm việc, kiến thức yêu cầu trong khối cơ quan nhà nước có nhiều bất cập đã làm cho công chức cảm thấy khó khăn trong công việc, từ đó có nhiều cách ứng xử khác nhau. Thứ nhất, anh công chức trở nên tròn trịa, không gây gổ, không đối phó, đương đầu với khó khăn, thậm chí không sáng tạo. Thứ hai là, nếu anh muốn tiếp tục giữ mình, tiếp tục sáng tạo thì tốt nhất là đi ra khỏi môi trường đó. Thứ ba là nếu thích ứng anh cũng sẽ vòi vĩnh, cũng chậm trễ, cũng quan liêu....

Nếu xu thế này tiếp diễn thì sẽ dẫn tới tình trạng các cơ quan nhà nước ngày càng thiếu người giỏi chuyên môn, gây khó khăn cho việc xây dựng được một đội ngũ CBCC có đủ bản lĩnh, tâm huyết để đáp ứng được yêu cầu của công cuộc đổi mới. Việc hàng nghìn công chức rời nhiệm sở, trong đó có không ít người là giám đốc hay chuyên viên chính hiện nay cho thấy xã hội không hiếm người hiền tài. Vấn đề là phải đánh giá đúng mức và có biện pháp tổ chức thực hiện cương quyết, bài bản.

Cần nhấn mạnh là mặc dù pháp luật chưa có nhiều cơ chế mở trong câu chuyện thải công chức tồi nhưng trong việc sử dụng người tài, người đứng đầu ở các đơn vị sự nghiệp đóng vai trò quyết định. Riêng với những công chức có thái độ không yêu nghề, nên chăng chúng ta cần học tập cách làm mạnh tay của nước ngoài. Tháng 3 vừa qua, Thị trưởng Oh Se Hoon (Xê - un, Hàn Quốc) thông báo tất cả các sở, ngành phải trình ra “danh sách đen” những nhân viên hay lơ là trong công việc.

Những công chức lười đã được điều chuyển sang công việc khác đơn giản hơn hoặc có thêm một thời gian để cải tiến năng lực thông qua các nông trang hoặc nhà máy. Trước đó, TP này đã từng yêu cầu 102 nhân viên yếu năng lực làm các công việc tay chân như quét đường phố hay nhặt rác. 44 người trong số này đã bị sa thải hoặc tự xin nghỉ việc.

Hà Phong
Theo hanoimoi.com.vn

27/08/2008