Ngày 10/1/2006 Thủ tướng Phan Văn Khải đã chính thức phát lệnh đưa trang tin điện tử Chính phủ lên mạng Internet toàn cầu. Tới tháng 6, diễn đàn giao lưu trực tuyến giữa Chính phủ, các thành viên Chính phủ với nhân dân và doanh nghiệp sẽ được thực hiện trên trang thông tin nói trên. Sự kiện công nghệ thông tin này khiến cho nhiều người hy vọng con đường đi đến với Chính phủ điện tử (CPĐT) của Việt Nam sẽ gần hơn, dù lộ trình này vẫn đầy gian nan. Phóng viên Báo Hải quan đã có cuộc phỏng vấn Tiến sĩ Nguyễn Quang A, nguyên Chủ tịch Hội tin học Việt Nam, Phó Chủ tịch HĐQT Ngân hàng ngoài quốc doanh xung quanh những vấn đề trên.
PV: Thưa ông, khi truy cập vào trang tin điện tử Chính phủ, chúng ta sẽ được cập nhật thông tin từ 2 vạn trang thông tin và kết nối vào 1.500 trang mục chi tiết. Nhiều chuyên gia đang hy vọng đây là sự kiện tạo đà cho việc phát triển Chính phủ điện tử ?
TS. Nguyễn Quang A: Tất nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin sẽ tạo thuận lợi cho nhiều hoạt động kinh tế xã hội. Nhưng việc phát triển CPĐT sẽ không phải là một quá trình đơn giản, càng không thể coi đó như là “mốt”.
Còn nhớ, chừng 5, 6 năm trước, câu chuyện về xây dựng CPĐT đã rộ lên, thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận.
Đúng thế, và sau đó câu chuyện bì chìm xuống vì như tôi đã nói ở trên “không thể coi đó là mốt”. Thực ra, một số dự án xung quanh việc phát triển CPĐT vẫn đang được triển khai, chỉ có điều theo tôi, chừng nào chưa thay đổi được cốt lõi của quy trình làm việc, chưa thay đổi được các thủ tục hành chính theo hướng tốt hơn thì chừng đó CPĐT vẫn chưa thể ra đời được.
Ý ông muốn nói, các thủ tục hành chính của chúng ta hiện nay đầy bất cập?
Chỉ xin kể sơ sơ, từ khai sinh, khai tử, đổi hộ chiếu, báo mất chứng minh thư, sao giấy khai sinh, sao bằng, học bạ, xin học cho con, xin sửa chữa nhà, xin giấy phép xây dựng, đăng ký thi lái xe… Đấy mới chỉ là liệt kê loáng thoáng những dịch vụ mà nhà nước phải cung ứng cho người dân và doanh nghiệp, mà quy trình của việc thực hiện các dịch vụ này thì còn quá nhiêu khê, phiền toái.
Chẳng hạn, tôi muốn mua nhà trong TP.HCM phải có hộ khẩu mới được mua, nhưng muốn có hộ khẩu thì phải có nhà – đó quả là một cái vòng luẩn quẩn. Hoặc nếu bạn sống ở Hà Nội mà lại phải vào Kiên Giang làm việc 1 năm, chẳng may mất chứng minh thư ở Kiên Giang, chắc chắn phải bay ra Hà Nội để làm. Làm được một cái chứng minh thư đó sẽ tốn 2 lượt vé máy bay đi về, mất sơ sơ 5 triệu đồng. Có hàng ngàn, hàng ngàn những ví dụ về sự bất cập trong thủ tục hành chính đang gây khó khăn cho cuộc sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp, kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội.
Vậy những khó khăn nêu trên sẽ được giải quyết với CPĐT?
Tôi chỉ cần lấy một ví dụ nhỏ thế này. Nếu CPĐT đã được triển khai tại nước ta, trong trường hợp bị mất chứng minh thư, bạn có thể đến cơ quan công an Kiên Giang xin cấp lại. Họ sẽ lấy dấu vân tay của bạn, kiểm tra trong hồ sơ lưu ở máy tính. Khi dấu vân tay được xác nhận đúng, bạn sẽ được cấp lại chứng minh thư chỉ sau 10 phút với chi phí chừng 300.000 đồng.
Hay việc cấp phép xây dựng với rườm rà thủ tục là nỗi gian truân hàng đầu của nhiều người dân và doanh nghiệp hiện nay. Nhưng thủ tục ở nước ngoài cũng không ít, thậm chí yêu cầu để được cấp phép xây dựng còn căng hơn nước ta cả chục lần, họ quy định chi tiết, cặn kẽ từ việc xây như thế nào, lợp cái gì, sơn màu gì, làm trong thời gian bao lâu…Nhưng với CPĐT, cả một quy trình phức tạp đó sẽ chỉ gói gọn trong vòng 5 ngày.
Quả là rất tiện lợi, nhưng để triển khai được CPĐT thì theo các chuyên gia là câu chuyện không đơn giản. Tôi được biết Singapore đã mất đến hơn cả chục năm mới xây dựng thành công CPĐT?
Singapore cũng giống chúng ta thôi. Để đến được với CPĐT thì phải đẩy mạnh cải cách hành chính, điều này mới làm mất nhiều thời gian. Còn khi chúng ta đã có một guồng máy hành chính thông suốt, theo tôi CPĐT sẽ được triển khai chỉ sau 1 năm.
Trong 1 năm? Ông có thể nói cụ thể hơn về vấn đề này?
8 năm trước, tôi với tư cách một người làm tin học được Nhà nước cử sang bang Victoria, Australia để xem họ triển khai CPĐT như thế nào. Chính quyền bang Victoria bỏ ra khoảng 180.000 USD thuê một công ty tư vấn tư nhân tin học đi khảo sát hoạt động của tất cả các sở, ban, ngành trong bang. Sau 3 tháng, công ty này đưa ra một bản tổng kết cụ thể về thực tế triển khai công việc của các cơ quan nói trên, đồng thời kiến nghị với chính quyền bang nên có bước cải cách quy trình như thế nào cho phù hợp. Sau khi có bản kết luận cuối cùng về quy trình làm việc mà các cơ quan Nhà nước trong bang Victoria phải thực hiện, chính quyền bang cho phép các công ty tư nhân đấu thấu để tham xây dựng hệ thống CPĐT. Theo quy định, lợi nhuận của các công ty sẽ được tính từ các giao dịch được thực hiện, mỗi giao dịch được thu phí 3 cent, 5cent, 10cent…tùy theo tính chất. Thế là chỉ sau 6 tháng, toàn bộ hệ thống CPĐT của bang Victoria được đưa vào sử dụng với chất lượng tốt, trong khi chính quyền bang không hề phải đầu tư.
Nhưng thực tế trên cũng cho thấy, CPĐT sẽ được triển khai thuận tiện ở các nước mà việc thực hiện giao dịch bằng thẻ phát triển, chứ ở nước ta, đa số người dân đều có thói quen dùng tiền mặt. Theo ông, đây có phải là khó khăn?
Tất nhiên, nhưng điều này chỉ là một vấn đề nhỏ, có thể giải quyết được dễ dàng. Tôi cho rằng chỉ trong vòng 3 năm nữa, dịch vụ dùng thẻ sẽ phát triển ồ ạt tại Việt Nam.
Vậy khó khăn lớn nhất đối với việc triển khai xây dựng CPĐT là gì?
Lực cản lớn nhất không nằm ở công nghệ hay tài chính, mà nằm ở chính vấn đề con người. Chúng ta quá hiểu sự phức tạp về thủ tục hành chính hiện đang là mảnh đất kiếm lời cho một số người, còn nếu một khi mọi việc được minh bạch, sáng sủa bày ra trên mạng thì quyền lợi của họ sẽ không còn được như thế nữa. Việc triển khai CPĐT với tiến độ “rùa bò” cũng là điều đương nhiên.
Quay trở lại với hoạt động cải cách hành chính, như Bộ trưởng Bộ Thương mại, Trương Đình Tuyển từng nói, đây là vấn đề đầu tiên của CPĐT?
Đương nhiên, chừng nào chúng ta chưa thực hiện được việc cải cách về mặt tổ chức, về chức năng, nhiệm vụ, về quy trình làm việc của Nhà nước thì việc đưa máy tính vào chỉ là chuyện vô bổ, tốn tiền mà không hiệu quả. CPĐT luôn đi sát, đi cùng với cải cách hành chính.
Vậy theo ông, vấn đề nóng nhất của cải cách hành chính hiện nay là gì?
Như tôi đã nói, cải cách hành chính liên quan chặt chẽ đến con người. Đừng đổ lỗi cho cơ chế, bởi chính con người tạo ra cơ chế. Vì thế, thứ nhất, phải lập tức đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng cho các quan chức, từ đi đứng nói năng, cách xử lý thông tin, văn bản, xử lý công việc, tuân thủ quy định như thế nào…Việc này rất quan trọng bởi hệ thống quan chức ở đâu cũng cần và nếu họ được đào tạo nghiêm túc, làm việc một cách liêm chính thì tốt vô cùng cho xã hội. Thứ hai là phải đào tạo lại hệ thống quản trị nhân sự để họ thực sự hiểu nghề và hoạt động một cách chuyên nghiệp.
Xin cảm ơn ông!
Hải quan cuối tuần
|
13/01/2006 |
|
|
|
 Các tin đã đưa |
|
|
|
|
|
 Về đầu trang
|
|
|
HỖ TRỢ ÁP DỤNG |
 Văn bản Quy phạm Pháp luật |
| | | Tài liệu áp dụng |
| | | Báo cáo |
| | | Hỗ trợ thực hiện |
| | | Thực tiễn quốc tế |
| | |
| | |
English 
Trang chủ 
Sơ đồ trang 
Diễn đàn 
