Chính quyền điện tử ở Ngô Quyền và vai trò của một CIO quận

Ông Nguyễn Xuân Phi - 1 trong 9 Lãnh đạo công nghệ thông tin (CIO) xuất sắc năm 2008. Ảnh: Bùi Đoàn Tấn

"Không ứng dụng CNTT thì không thể gọi là cải cách hành chính được vì nó góp phần công khai minh bạch, thủ tục tra cứu nhanh, tức thời. Và muốn xây dựng chính phủ điện tử, phải có chính quyền điện tử, có sự kết nối, trao đổi giữa người dân với chính quyền ngày càng nhiều"- Đó là khẳng định của ông Nguyễn Xuân Phi - Chủ tịch UBND quận, Trưởng ban chỉ đạo cải cách hành chính quận Ngô Quyền - Hải Phòng ngày 17/9 về kinh nghiệm xây dựng chính phủ điện tử.

Những kinh nghiệm để xây dựng chính quyền điện tử
* Sau quận 1 của thành phố HCM, Ngô Quyền được biết đến là một trong những đơn vị quận, huyện duy nhất của cả nước đã triển khai và xây dựng mô hình chính quyền điện tử. Quá trình này đã được thực hiện như thế nào?

- Trước tiên chúng tôi tới thăm các quận ở Đà Lạt, Nha Trang và đến quận 1 HCM tiếp thu toàn bộ kinh nghiệm. Sau đó, chúng tôi viết đề án xây dựng CNTT, chắt lọc những điểm ưu việt và loại bỏ những khiếm khuyết của các tỉnh, rồi tìm các công ty cung ứng, "ra đề bài" cho họ và thuê các công ty tư vấn. Chính vì vậy, các dự án của chúng tôi khi triển khai vào cuộc sống được ngay, ít có lỗi về hệ thống.

Đến nay, chúng tôi đã kết nối liên thông VPN tới tất cả các đơn vị phòng ban, phường, trường trong toàn quận, áp dụng các tiêu chuẩn ISO vào các quy trình thu tục. Cụ thể, quận đã chuẩn hóa và và mã hóa các thủ tục hành chính bằng phần mềm điều hành tác nghiệp. Đây là công cụ hữu hiệu trong cải cách hành chính, hỗ trợ tích cực cho lãnh đạo quản lý, kiểm tra điều hành, dễ dàng truy xuất khai thác hồ sơ tài liệu, công khai minh bạch đối với công việc và với tổ chức và người dân.

* Việc triển khai ứng dụng CNTT vào xây dựng chính quyền điện tử tại quận Ngô Quyền bước đầu có hiệu quả như thế nào?

- Chúng tôi cũng đã cung cấp nhiều dịch vụ trực tuyến cho người dân và doanh nghiệp như đăng ký kinh doanh, tra cứu hồ sơ, tra cứu thủ tục và trao đổi thông tin trực tuyến, cung cấp thông tin 2 chiều… tiết kiệm được chi phí hành chính, giảm hồ sơ thủ tục giấy tờ. Quận đã tiến hành giảm hội họp bằng cách giao ban và điều hành trên mạng.

Có thể nói, chúng tôi đầu tư không lớn (năm 2006 là 1 tỷ, mỗi năm sau là 300 triệu), nhưng hiệu quả lớn. Việc ứng dụng CNTT của quận Ngô Quyền giúp khắc phục được tình trạng một cửa nhiều dấu, hình thức. Người dân chỉ cần biết ngày nộp và lấy hồ sơ, còn lại các thủ tục được xử lý trên một hệ thống. Cán bộ kho bạc sang bên quận có thể in hóa đơn tại chỗ vì có phần mềm kết nối với kho bạc. Đã gọi là chính quyền điện tử là có khả năng liên thông với tất cả các đơn vị trong quận. Người dân đến đóng thuế, không cần phải đến kho bạc, mà nộp ngay ở phòng một cửa của UB quận.

* Hiện nay đã có tới 70 đơn vị trên khắp cả nước về Ngô Quyền để học tập kinh nghiệm xây dựng chính quyền điện tử. Ông có thể chia sẻ những kinh nghiệm của ông khi triển khai mô hình này?

Tôi nghĩ có mấy kinh nghiệm sau:


Mọi giấy tờ, thủ tục ở quận Ngô Quyền đều được giải quyết nhanh gọn trên máy tính. Ảnh: VNN
1. Người lãnh đạo phải gương mẫu đi đầu, chú trọng công tác tập huấn nghiệp vụ CNTT cho bản thân và công chức thông qua nhiều kênh khác nhau. Nếu không tâm huyết, không quyết tâm cao, không có vai trò quyết định nhất định thì rất khó khăn. Người không có kiến thức thì sẽ ngại và muốn né tránh công việc. Bản thân tôi không phải là dân CNTT mà chủ yếu là tự học.

2. Khi thực hiện cần triển khai một cách khoa học bài bản, phải phân kỳ rõ ràng, tránh tham lam, đòi một lúc hiện đại ngay là không được. Ban đầu, khi xây dựng và lựa chọn các phần mềm tác nghiệp, chúng tôi phải làm bán thủ công, sau này mới ứng dụng triệt để. Đưa kế hoạch phải sát với điều kiện thực tế thì mới có thể thực hiện được.

3. Không thể đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng nửa vời ở một vài phường, mà cần có chiến lược lâu dài, đồng bộ đạt “đến ngưỡng” thì triển khai ứng dụng mới có hiệu quả.

Không ứng dụng CNTT, không thể gọi là cải cách hành chính

* Theo ông, những khó khăn mà ông đã gặp khi xây dựng chính quyền điện tử tại Ngô Quyền là gì?

- Cơ sở hạ tầng chúng tôi đầu tư như thế nhưng vẫn có đôi chỗ vẫn còn có trục trặc.... Trong khi đó, trình độ CNTT của các cán bộ, lãnh đạo chưa thực sự đáp ứng được hết nhu cầu. Chúng tôi cho thi tuyển mãi mới được một vài quản trị mạng. Bên cạnh đó còn một bộ phận không nhỏ CBCC chưa tự giác ứng dụng CNTT vào công việc hàng ngày. Hơn nữa một số lãnh đạo CNTT trình độ cũng còn hạn chế nên chưa có những quyết sách hợp lý và đôi khi còn lúng túng trong chỉ đạo các công việc liên quan đến CNTT.

* Các thủ tục hồ sơ, nếu có sai sót, thì xử lý như thế nào?
- Chúng tôi có văn phòng chuyên giải quyết tất cả những vướng mắc của người dân. Không cứ là phải đến tận UBND qquận, mà cứ vào website của quận là tra cứu được mọi hồ sơ, thủ tục. Để tránh tình trạng hồ sơ có sai sót, chúng tôi bố trí một cán bộ nghiệp vụ thật giỏi ở ngay khâu một cửa để nhận hồ sơ, kiểm tra hồ sơ và nhận hồ sơ, có giấy biên nhận, người dân chỉ việc nộp tiền và sau vài ngày thì đến nhận hồ sơ.Còn nếu hồ sơ không đạt yêu cầu thì phải hướng dẫn cho người dân luôn.

* Quận có tính đến việc sử dụng chữ ký điện tử đối với các giấy tờ, thủ tục?
- Việc đó chúng tôi sẽ làm nếu như thủ tục pháp lý trong thời gian tới cho phép. Nếu đủ điều kiện, quận Ngô Quyền sẽ là cơ quan ứng dụng đầu tiên.

* Vấn đề an ninh, bảo mật đuợc tính đến như thế nào trong lưu trữ tài liệu?
- Chúng tôi có 2 hệ thống lưu trữ, 1 là bản cứng bằng giấy, thứ hai là bản mềm. Hai hệ thống này có chung mã vạch. Bản mềm để tra cứu cho nhanh, còn bản gốc vẫn để lưu trữ. Để bảo đảm, chúng tôi không lưu trữ ở một nơi mà lưu ở nhiều ổ khác nhau. Máy chủ có nhiều ổ cứng và cùng một lúc dữ liệu được lưu ở hai ổ. Nếu sự cố ở ổ này thì ổ kia vẫn còn. Hiện chúng tôi có 2 máy chủ, dự định chúng tôi sẽ làm việc với công ty viễn thông gửi 1 máy chủ lên trên Hà Nội để tốc độ đường truyền cao.
Không ứng dụng CNTT thì không thể gọi là cải cách hành chính được vì nó góp phần công khai minh bạch, thủ tục, tra cứu nhanh, tức thời.

Chính phủ điện tử: không thể thiếu kết nối giữa người dân và chính quyền
* CNTT đã làm thay đổi quy trình nghiệp vụ và giúp ích cho người lãnh đạo như thế nào?
- Trước đây mình dùng công cụ thô sơ thì việc hỗ trợ trong công việc còn nhiều hạn chế. Nhưng nay, nó có thể giúp tiết kiện thời gian, quản lý, lưu trữ hồ sơ một cách khoa học. Ví dụ đi tìm một quyết định rất mất thời gian, giờ muốn tìm một văn bản của Chính phủ, thành phố hay của ủy ban cũng rất đơn giản. Với phần mềm điều hành tác nghiệp chung, lãnh đạo ngồi ở bất cứ đâu cũng có thể kiểm soát được. Mặt khác, ứng dụng CNTT tạo ra áp lực công việc, khiến cán bộ công chức không thể không làm việc. Tôi là Chủ tịch kiêm Phó Chủ tịch UBND quận luôn, công việc nhiều như thế nhưng tôi vẫn hoạt động bình thường vì đã có công cụ hỗ trợ mình.

* Theo ông, muốn xây dựng chính phủ điện tử, trước tiên phải làm gì?
- Trước tiên phải có chính quyền điện tử, có sự kết nối, trao đổi giữa người dân với chính quyền ngày càng nhiều. Chính quyền điện tử là cho cán bộ, còn chính phủ điện tử là cho người dân. Chúng tôi đã có trao đổi trực tuyến với người dân, cung cấp thông tin cho họ ngày một nhiều hơn như giải phóng mặt bằng như thế nào, làm thủ tục giải quyết đơn thư khiếu nại ra sao. Người dân tham gia vào hệ thống chính quyền điện tử vì họ có quyền lợi trong đó.

* Dự định sắp tới của ông là gì?
- Thời gian qua, chúng tôi đã xây dựng và đưa vào áp dụng cổng thông tin điện tử phục vụ cho điều hành tác nghiệp chung, triển khai website riêng của quận và các website thành phần là các đơn vị trực thuộc quận để chia sẻ tài nguyên. Thời gian tới quận Ngô Quyền sẽ nâng cấp cổng thông tin điện tử và ứng dụng triệt để phần mềm điều hành tác nghiệp trong toàn quận. Ngoài ra, chúng tôi đang lên kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực, tập trung phát triển CNTT.

Theo lanhdao.net