Bối cảnh ra đời
    Hệ thống cảng biển quốc gia có vị trí là “đầu mối” giữa giao thông nội địa với giao thông hàng hải các nước trong khu vực cũng như trên thế giới. Vai trò, vị trí nói trên là yếu tố rất quan trọng, có tác dụng trực tiếp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Nội dung cơ chế
    Cải cách quy trình thủ tục:
         + Phân cấp thẩm quyền cho phép tàu nước ngoài đến Việt Nam: trừ tàu quân sự, tàu biển chạy bằng năng lượng nguyên tử do Thủ tướng Chính phủ quyết định và các tàu thuyền được miễn khác, các loại tàu thuyền còn lại của nước ngoài khi xin đến cảng biển Việt Nam chỉ do Giám đốc cảng vụ hàng hải quyết định (giảm cấp giải quyết).

Tình hình thực hiện
    Sau khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ban hành Quyết định số 55/2002/QĐ-TTg mọi công việc đều được triển khai thực hiện đúng thời hạn. Ngoài việc thống nhất thành lập Ban Chỉ đạo, đã tiến hành các công việc dưới đây:

    - Ngày 28/5/2002 Ban hành “Quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo”;
    - Tổ chức các cuộc họp, hội nghị quán triệt kịp thời Quyết định số 55/2002/QĐ-TTg;

Kết quả thực hiện
    - Đánh giá chung: từ ngày 1/7 đến 25/10/2002 có 3.415 lượt tàu vào và rời các cảng biển khu vực thành phố Hồ Chí Minh, trong đó:
    - Tàu nhập cảnh: 1.126 (241 tàu nhập cảnh ban đêm)
    - Tàu xuất cảnh: 1.123 (151 tàu xuất cảnh ban đêm)
    - Tàu Việt Nam vào cảng: 258 (hoạt động nội địa)
    - Tàu Việt Nam rời cảng: 325 (hoạt động nội địa)