Website Cải cách hành chính

Kết quả bước đầu thực hiện cải cách thủ tục hành chính của tỉnh Hải Dương
1. Tình hình triển khai, kết quả thực hiện
Cải cách hành chính mà trước hết là cải cách thủ tục hành chính không những là một yêu cầu bức xúc từ phía người dân mà còn là đòi hỏi khách quan trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội trong tỉnh. Năm 2002 Ban thường vụ Tỉnh uỷ đã có nghị quyết, UBND tỉnh có kế hoạch thực hiện chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010 của Chính phủ. Trong đó cải cách thủ tục hành chính được xem là giải pháp mang tính đột phá, một chủ trương gắn liền lợi ích thiết thực trực tiếp giữa nhà nước và nhân dân.

Từ nhận thức này, ngay từ năm 2003, UBND tỉnh đã chỉ đạo 4 sở, 2 huyện, thành phố (Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng UBND tỉnh, huyện Cẩm Giàng và thành phố Hải Dương). Đối với cấp xã, mỗi huyện, thành phố chọn từ 2-3 xã tiến hành thí điểm cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”. Sau nhiều lần sơ kết rút kinh nghiệm, đã triển khai áp dụng cơ chế này ở cả 3 cấp, đầu tiên là ở cấp tỉnh, huyện sau đó là ở cấp xã.

Tính đến tháng 12-2005 đã có 18 sở, ngành, 12/12 huyện, thành phố, 263/263 xã, phường, thị trấn áp dụng cơ chế “một cửa”. Việc áp dụng cơ chế “một cửa” đã tập trung vào những lĩnh vực có nhiều bức xúc, có quan hệ giải quyết công việc nhiều đến tổ chức và công dân như: nhà đất, xây dựng, cấp giấy phép đăng ký kinh doanh, thẩm định các dự án đầu tư thuộc lĩnh vực ngành quản lý, công chứng, chứng thực, hộ tịch, thực hiện chính sách xã hội …

Tại các cơ quan, đơn vị thực hiện cơ chế “một cửa” đã thành lập bộ phận “tiếp nhận và trả kết quả” cán bộ, công chức thực hiện đeo thẻ công chức khi làm việc; xây dựng quy chế làm việc, lịch công tác, mở sổ theo dõi từng lĩnh vực, có phiếu giao nhận hồ sơ, phiếu hẹn giải quyết, ghi rõ thời gian hoàn trả kết quả, bảng hướng dẫn cho tổ chức và công dân đến giao dịch. Bước đầu đã rà soát, thiết lập công khai quy trình giải quyết, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, trình tự thủ tục, phí, lệ phí, thời gian giải quyết của từng loại hồ sơ thủ tục của từng cơ quan nhà nước đối với tổ chức và công dân.

Kết quả thời gian giải quyết từng vụ việc so với trước đây có rút ngắn hơn như: cấp phép xây dựng từ 20 ngày xuống còn 15 ngày; cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và giao đất cho dân làm nhà cũng được giảm xuống 20 ngày (60 ngày còn 40 ngày). Một số công việc như cấp đăng ký kinh doanh cũng giảm thời gian so với trước đây. Có công việc như chứng thực được giải quyết ngay trong ngày. Một số thủ tục, công đoạn không cần thiết được các ngành các cấp xem xét mạnh dạn bãi bỏ. Gần đây thực hiện việc phân cấp cho UBND cấp xã giải quyết một số công việc trong đó có chứng thực, cũng đã giảm “tải” cho cấp huyện và thời gian đi lại của người dân.

Tỉnh đã ban hành biểu mẫu như: Biên nhận tiếp nhận hồ sơ, phiếu hẹn trả kết quả, sổ theo dõi kết quả xử lý công việc của tổ chức và công dân trong các cơ quan nhà nước. Qua thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”, đã từng bước nâng cao trình độ chuyên môn cán bộ, công chức, tinh thần thái độ phục vụ nhân dân, ý thức tổ chức kỷ luật khi tiếp nhận và giải quyết công việc của dân có chuyển biến. Bước đầu khắc phục được tổ chức và công dân phải qua “nhiều cửa” lòng vòng để bổ sung, chỉnh sửa thủ tục để giải quyết.

Điều đó đã giảm đáng kể việc đi lại giải quyết công việc của tổ chức và công dân. Cơ sở vật chất cho bộ phận “tiếp nhận và trả kết quả” từng bước được quan tâm. UBND tỉnh đã chỉ đạo bố trí trong kế hoạch ngân sách cho các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố mỗi đơn vị từ 30-50 triệu đồng để mua sắm trang thiết bị, phương tiện làm việc cho phòng làm việc của bộ phận “tiếp nhận và trả kết quả” như bàn ghế, tủ tài liệu, máy vi tính, điện thoại, photo. Công tác ứng dụng công nghệ thông tin để giải quyết công việc như cập nhật số liệu, theo dõi hồ sơ, phiếu hẹn đã từng bước được thực hiện. Một số huyện như Chí Linh, Kinh Môn đã thí điểm xây dựng phần mềm quản lý và giải quyết công việc theo cơ chế “một cửa”, đã giảm bớt công việc ghi chép thủ công, không khoa học và thiếu chính xác.

Từ yêu cầu thực tiễn để khắc phục việc chạy “nhiều cửa” lòng vòng trong lĩnh vực thành lập doanh nghiệp; sau khi đi tham quan một số tỉnh, thành phố. Năm 2007 UBND tỉnh đã quyết định tiến hành thực hiện mô hình “một cửa liên thông” trong cấp đăng ký kinh doanh cấp dấu và mã số thuế tại Sở Kế hoạch và Đầu tư. Bước đầu “một cửa” giải quyết được “nhiều cửa” một công việc mà trước đây do nhiều cơ quan (Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục thuế tỉnh, Công an tỉnh) giải quyết riêng rẽ, các doanh nghiệp phải đi đến từng cơ quan và thời gian giải quyết cũng mất nhiều hơn so với hiện nay. Sự phối hợp giữa Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục thuế tỉnh, Công an tỉnh bước đầu đạt kết quả tốt, đã công khai được quy trình, thủ tục, thời gian và lệ phí, được nhiều người dân và doanh nghiệp đồng tình hoan nghênh. Qua mô hình này, tỉnh sẽ rút kinh nghiệm và sẽ triển khai ở một số lĩnh vực khác.

Qua 5 năm thực hiện cho đến nay qua thăm dò tổ chức, công dân cho thấy: số hồ sơ trễ hẹn giảm dần, từng bước nâng cao mức độ hài lòng của tổ chức và công dân, đem lại lòng tin cho người dân đối với cơ quan hành chính nhà nước, đối với cán bộ, công chức khi thực thi công vụ. Môi trường đầu tư được cải thiện ngày càng thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài nước đến với Hải Dương nhiều hơn.

Thông qua thực hiện cải cách thủ tục hành chính đã xác định trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, của mỗi cán bộ, công chức đối với tổ chức và công dân, vì nhân dân mà phục vụ. Mục tiêu của cải cách thủ tục hành chính là thực hiện một cách tốt nhất, thuận lợi nhất việc xử lý giải quyết các thủ tục hành chính mà tổ chức, công dân cần đến cơ quan hành chính nhà nước giải quyết theo quy định của pháp luật. Mọi quy trình, thủ tục, hồ sơ giải quyết đều phải được niêm yết công khai, rõ ràng và theo hướng thuận lợi để cho tổ chức và công dân khi có công việc đến giao dịch giải quyết. Đây là cơ sở căn cứ để người dân cũng như các tổ chức mặt trận tổ quốc, đoàn thể giám sát, kiểm tra việc thực thi nhiệm vụ của các cơ quan hành chính nhà nước. Đồng thời cũng phát huy quyền làm chủ của người dân trong việc tham gia xây dựng nhà nước vững mạnh của dân, do dân và vì dân.

Nhìn chung cải cách thủ tục hành chính đạt nhiều kết quả tốt. Tuy nhiên một số cấp uỷ Đảng, thủ trưởng cơ quan chưa nhận thức đúng tầm quan trọng của nhiệm vụ này, chưa tập trung chỉ đạo quyết liệt, chưa thường xuyên kiểm tra đôn đốc nhắc nhở cấp dưới. Việc rà soát, sửa đổi bổ sung những quy định không còn phù hợp thuộc thẩm quyền của mình chấp hành chưa nghiêm túc. Thủ tục hành chính ở một số lĩnh vực: đầu tư, xây dựng cơ bản, bồi thường giải phóng mặt bằng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng còn rườm rà phức tạp. Chưa thực hiện được nhiều mô hình “một cửa liên thông” đối với một số lĩnh vực thuộc thẩm quyền giải quyết của nhiều ngành, nhiều cấp. Cơ sở vật chất dành cho bộ phận tiếp nhận và trả kết quả nhất là ở cấp xã còn bất cập, phòng làm việc còn chật hẹp, phương tiện trang thiết bị để công chức thực thi nhiệm vụ còn thiếu. Kinh phí cho hoạt động của bộ phận tiếp nhận và trả kết quả chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Thực hiện cơ chế “một cửa” ở một số cơ quan, đơn vị hoạt động còn mang tính hình thức. Kỷ cương, kỷ luật hành chính ở một bộ phận cán bộ, công chức chưa nghiêm. Một số lĩnh vực vẫn “đẩy phần khó” cho tổ chức và công dân. Chừng nào mà các cơ quan hành chính nhà nước “nhận phần khó” về mình thì dân mới bớt bị “hành”.

2. Mục tiêu nhiệm vụ trong thời gian tới
Mục tiêu trong thời gian tới là xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch vững mạnh, từng bước hiện đại hoá đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất, năng lực và tính chuyên nghiệp cao. Hệ thống các cơ quan nhà nước hoạt động có hiệu lực, hiệu quả thực sự là nền hành chính phục vụ nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Để thực hiện mục tiêu trên trong thời gian tới cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ cải cách hành chính mà trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính như sau:

Một là thực hiện chương trình hành động của UBND tỉnh thực hiện nghị quyết TW5. Tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính được xác định là khâu đột phá để tạo môi trường thuận lợi, minh bạch cho nhân dân, doanh nghiệp trong quá trình hoạt động và đẩy nhanh quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Cụ thể là: tiến hành rà soát, bổ sung sửa đổi hoặc bãi bỏ các văn bản hết hiệu lực, các văn bản ban hành trái thẩm quyền. Kiên quyết loại bỏ những thủ tục rườm rà không cần thiết. Xây dựng quy trình giải quyết và thực hiện công khai, minh bạch các thủ tục hành chính. Sơ kết rút kinh nghiệm cơ chế “một cửa liên thông” trong đăng ký kinh doanh, cấp dấu và mã số thuế, từ đó nhân rộng mô hình “một cửa liên thông” ở một số lĩnh vực khác.

Hai là tiếp tục phân cấp quản lý nhà nước, giao quyền tự chủ cho các ngành, các cấp chính quyền đặc biệt là phân cấp quản lý trên các lĩnh vực: đô thị, đất đai, thu hút đầu tư, bồi thường giải phóng mặt bằng, thu chi ngân sách, tổ chức cán bộ. Quan tâm đầu tư xây dựng trụ sở, phương tiện làm việc, nhất là cho chính quyền cấp xã. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có tính chuyên nghiệp cao, có đạo đức, phẩm chất, năng lực và kỹ năng thực thi công vụ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Nêu cao trách nhiệm người đứng đầu trong công tác cải cách thủ tục hành chính. Theo tinh thần đó, những kêu ca, phàn nàn của người dân, doanh nghiệp về thủ tục hành chính, về cán bộ, công chức tiêu cực, sách nhiễu về sự chậm trễ trong giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp … thì thủ trưởng cơ quan đó phải chịu trách nhiệm. Tăng cường áp dụng công nghệ thông tin. Triển khai áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN 9001:2000 vào hoạt động của các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của tỉnh. Tăng cường công tác kiểm tra việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính ở các lĩnh vực nhạy cảm có liên quan và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân và môi trường đầu tư, phát triển kinh doanh.

Ba là trong năm 2008 thực hiện chỉ đạo Bộ Nội vụ chuẩn bị để triển khai thí điểm một số việc sau: Thí điểm không tổ chức HĐND ở huyện, phường; nhân dân bầu trực tiếp Chủ tịch UBND cấp xã. Thực hiện cơ chế cấp phát ngân sách theo kết quả công việc đối với cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp dịch vụ công. Thi tuyển một số chức danh trưởng phòng, giám đốc, hiệu trưởng một số đơn vị trường học, bệnh viện.

Cải cách thủ tục hành chính ở Hải Dương đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng. Trong thời gian tới phải coi đây là khâu đột phá vì đây là khâu quyết định chất lượng, hiệu quả của quản lý nhà nước. Chống lại sức ỳ của các biểu hiện tiêu cực trong hệ thống bộ máy và trong một bộ phận cán bộ, công chức.

Dương Văn Giao
Sở Nội vụ tỉnh Hải Dương

18/02/2008