Website Cải cách hành chính

Những quy định mới nhất về việc nhập hộ khẩu vào thành phố thị xã
Người thuê nhà, ở nhờ cũng có thể được cấp hộ khẩu
Thời gian nhập khẩu không quá 10 ngày
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 108/2005/NĐ-CP về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 51/CP ngày 10/5/1997 của Chính phủ về việc đăng ký và quản lý hộ khẩu. Để thực hiện Nghị định này, Bộ Công an vừa ban hành Thông tư số 11/2005/TT-BCA-C11 hướng dẫn thực hiện các điều kiện đăng ký hộ khẩu (ĐKHK) mới theo Nghị định 108/2005/NĐ-CP. Có thể nói, với những văn bản này, thủ tục ĐKHK sẽ có một hành lang pháp lý thông thoáng hơn, mở rộng cửa hơn cho hàng ngàn người dân lao động ngoại tỉnh muốn nhập “hộ khẩu thành phố”.

Mở rộng điều kiện nhà ở hợp pháp

Trên thực tế, những văn bản trước đây vấn đề hộ khẩu và nhà ở hợp pháp luôn dẫm chân nhau làm khó những người muốn nhập hộ khẩu vào một số thành phố. Cụ thể, người muốn nhập hộ khẩu thì phải có nhà ở hợp pháp (Chính chủ và có sổ đỏ), nhưng ngược lại muốn làm sổ đỏ thì điều kiện tiên quyết người đó phải có hộ khẩu thành phố. Thế nhưng, với Nghị định 108 và Thông tư số 11 thì điều kiện “nhà ở hợp pháp” đã được sửa đổi một cách triệt để, cởi trói sự ách tắc lâu nay về điều kiện đăng ký hộ khẩu tại nơi mới đến, người chuyển đến phải có nhà ở hợp pháp bao gồm: Nhà có giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu đất ở có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trường hợp nhà ở qua mua bán, tặng cho, thừa kế chưa làm thủ tục chuyển nhượng thì phải được UBND xã, phường, thị trấn nơi có nhà ở, đất ở xác nhận hoặc được cơ quan công chứng nhà nước chứng thực. Nếu nhà ở do cơ quan, tổ chức đang quản lý thì có xác nhận của cơ quan, tổ chức đó. Với những trường hợp nhà ở chưa có một trong các loại giấy tờ trên thì phải được UBND xã, phường, thị trấn xác nhận là nhà ở, đất ở đang sử dụng ổn định, không có tranh chấp, không lấn chiếm, không trong quy hoạch đã thông báo thời gian di dời của cơ quan có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, để đáp ứng được yêu cầu nhập hộ khẩu liên quan đến vấn đề nhà ở, hai văn bản trên còn quy định thêm loại nhà xây trên đất có quyết định giao đất của cơ quan có thẩm quyền; Nhà ở có hợp đồng mua nhà và có biên bản giao nhà của các cá nhân với cơ quan, tổ chức có chức năng kinh doanh nhà ở; Nhà có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hóa giá, bán thanh lý, bán nhà thuộc sở hữu của Nhà nước cho người dân đang thuê. Nhà có hợp đồng thuê nhà với tổ chức cá nhân có chức năng kinh doanh nhà theo quy định của pháp luật cũng được chấp nhận.

Ngoài ra, để ĐKHK thường trú vào nhà thuê của chủ nhà không có chức năng kinh doanh nhà và nhà ở, thì phải được chủ nhà đồng ý bằng văn bản. Riêng nhà ở thì phải đảm bảo diện tích tối thiểu trên một đầu người nếu UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có quy định. Đối với những nơi chưa quy định thì khi ĐKHK không áp dụng điều kiện về diện tích tối thiểu trên một đầu người.

Các loại nhà sau không được coi là nhà ở hợp pháp để ĐKHK thường trú (trừ trường hợp bố, mẹ, vợ, chồng, con xin ĐKHK về với nhau): Nhà đang có tranh chấp về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng mà cơ quan có thẩm quyền đang giải quyết; Nhà nằm trong vùng quy hoạch đã có thông báo thời gian di dời.

Cũng theo Thông tư số 11/2005/TT-BCA-C11 thì những đối tượng sau đây chuyển đến thành phố, thị xã được ĐKHK thường trú: Người được cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội điều động, tuyển dụng đến làm việc tại các cơ quan, tổ chức đó, hưởng lương từ ngân sách Nhà nước và có nhà ở hợp pháp; Người được cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội điều động, tuyển dụng đến làm việc theo chế độ hợp đồng không xác định thời hạn trong các cơ quan, tổ chức đó và có nhà ở hợp pháp. Riêng đối với các thành phố trực thuộc Trung ương thì cần phải có thêm điều kiện cư trú liên tục ở thành phố từ 3 năm trở lên. Cũng theo Thông tư này, thì những trường hợp sau được chuyển đến ĐKHK với người đang có hộ khẩu thường trú tại thành phố đó là: Cán bộ, công chức đang công tác ngoại tỉnh, thành phố thường xuyên về với vợ, chồng, con hoặc bố mẹ (nếu chưa có vợ hoặc chồng); Người hết tuổi lao động, nghỉ hưu, nghỉ mất sức, nghỉ thôi việc chuyển đến ở với con, hoặc anh chị em ruột (nếu không có vợ, chồng, con); Người tàn tật mất khả năng lao động, người bị bệnh tâm thần (hoặc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi) đến ở với bố mẹ, con, vợ về với chồng và ngược lại; Con dâu, con rể về với bố mẹ chồng, bố mẹ vợ mà vợ hoặc chồng trước đây đã có HKTT ở thành phố, nhưng đã bị xóa tên hay chuyển hộ khẩu đi nơi khác… Công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài hồi hương (được cơ quan có thẩm quyền cho cư trú ở thành phố) cũng được ĐKHK với những người đang có hộ khẩu thường trú tại thành phố.

Rút ngắn thời hạn giải quyết khi ĐKHK

Theo Thông tư số 11/2005/TT-BCA-C11 thì trong thời hạn 7 ngày (đối với địa bàn thành phố, thị xã) và 10 ngày (đối với các địa bàn khác), kể từ ngày chuyển đến nơi ở mới, đại diện hộ gia đình, nhà ở tập thể hoặc người mới chuyển đến phải đến nơi tiếp dân tại trụ sở công an quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (đối với địa bàn thành phố, thị xã) hoặc đối với công an xã, thị trấn (đối với địa bàn khác) nơi chuyển đến để làm thủ tục ĐKHK thường trú.

Trong thời hạn không quá 10 ngày làm việc đối với thành phố, thị xã và không quá 15 ngày đối với các địa bàn khác, kể từ ngày nhận hồ sơ, cơ quan công an nơi công dân chuyển đến phải giải quyết, trả kết quả cho công dân. Trong trường hợp có vướng mắc, phát sinh trong quá trình giải quyết thì được kéo dài thời hạn giải quyết, nhưng tối đa không quá 10 ngày làm việc. Riêng ĐKHK cho trẻ em mới sinh, thời gian giải quyết và trả kết quả tối đa không quá 5 ngày làm việc.

Có thể nói, Nghị định số 108 ra đời đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc ĐKHK của người dân. Đây cũng là bước đột phá trong công tác cải cách hành chính. Những đối tượng thuộc diện ĐKHK theo Nghị định này được mở rộng hơn và dễ thấy rằng Nghị định 108/2005 đã giảm bớt phiền hà cho người dân trên lĩnh vực hộ tịch, hộ khẩu. Tuy nhiên, quy định mới về hộ khẩu lần này vẫn chưa mở rộng tới đối tượng là lao động dài hạn là các doanh nghiệp tư nhân.

Báo Gia đình và Xã hội

04/11/2005