Website Cải cách hành chính

Mẫu mới Giấy chứng nhận QSD đất: nhiều rắc rối
TT - Theo quyết định của Bộ Tài nguyên - môi trường, hàng ngàn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà đã được cấp theo mẫu mới.

Thế nhưng ngay khi mẫu giấy này được đưa vào giao dịch, chuyển nhượng nhà đất tại các phòng công chứng thì đã phát sinh nhiều vấn đề vướng mắc...

Nhà của tôi, sao không được xác nhận?

Ông Lê Văn Hiên chìa bản hợp đồng mua bán căn nhà của ông trên đường Phạm Phú Thứ, phường 4, quận 6 do Phòng Công chứng số 2 chứng nhận và thắc mắc: “Tôi mua nhà sao công chứng chỉ xác nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất của chủ nhà cũ cho tôi? Lỡ mai này người chủ cũ nói chỉ chuyển nhượng đất mà không bán nhà cho tôi thì sao?”.

Căn nhà mà ông Hiên mua vừa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (gọi tắt là giấy đỏ) theo mẫu mới, mẫu giấy này thực chất chỉ chứng nhận quyền sử dụng đất của người được cấp giấy. Còn đối với các tài sản gắn liền trên đất thì chỉ được “ghi nhận” trên sổ đỏ. Nội dung ghi nhận cũng rất đơn giản: tài sản gắn liền trên đất là căn nhà có diện tích bao nhiêu, được xây dựng như thế nào...

Như vậy, việc ghi nhận này có xác định quyền sở hữu căn nhà đó có thuộc về người có quyền sử dụng đất hay không? Theo ông Hoàng Xuân Hoan, trưởng Phòng Công chứng số 2 TP.HCM, người dân chỉ được xác định có quyền sử dụng đất nên phòng công chứng chỉ có thể chứng nhận việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Do trên giấy có phần ghi nhận thêm về tài sản gắn trên đất nên phòng công chứng đã phải soạn thảo một loại mẫu hợp đồng mới có tên là “hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” (có tài sản gắn liền với đất).

Trong khi đó, đối với những căn nhà được cấp sổ hồng (giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất theo mẫu cũ) thì khi giao dịch người dân vẫn được các phòng công chứng xác nhận “hợp đồng mua bán nhà”.

Theo các phòng công chứng, việc đổi mẫu hợp đồng mua bán nhà thành “hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có tài sản gắn liền với đất” chỉ là biện pháp tình thế, vì nếu xét về nội dung hợp đồng còn nhiều điều chưa an tâm.

Ông Trần Anh Tuấn, trưởng Phòng Công chứng số 3, băn khoăn: “Giấy đỏ mới chỉ ghi nhận tài sản trên đất chứ không chứng nhận quyền sở hữu nhà, công chứng viên ký chứng nhận hợp đồng mua bán, chuyển nhượng nhà đất liệu có đúng?”.
Nhiều người được cấp giấy đỏ đã tỏ ra băn khoăn: nhà của tôi sao tôi không được xác lập rõ cấp chủ quyền mà chỉ ghi nhận chung chung trên giấy đỏ mà không rõ là nhà của ai?

Có thể nói, rất nhiều vấn đề rắc rối đã phát sinh trong quá trình công chứng hợp đồng mua bán đối với nhà đất được cấp giấy chứng nhận theo mẫu giấy đỏ mới. Tuy nhiên, trước nhu cầu giao dịch, chuyển nhượng nhà cửa, đất đai của người dân tăng cao hiện nay (nhất là để hoàn tất hồ sơ đăng ký hộ khẩu thường trú tại TP.HCM) thì các phòng công chứng không thể dừng việc chứng nhận hợp đồng mua bán nhà để chờ hướng dẫn.

Nhưng để giải quyết, ký chứng nhận các hợp đồng giao dịch với loại giấy đỏ này, nhiều công chứng viên đã thừa nhận thấy rất băn khoăn. Ông Hoàng Xuân Hoan nói: “Mẫu giấy chứng nhận mới này tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh tranh chấp sau này”.

Chứng nhận quyền sở hữu nhà ra sao?

Theo qui định của Luật đất đai năm 2003, tất cả các loại đất (đất ở, đất nông nghiệp…) đều được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo một mẫu thống nhất. Nếu có tài sản gắn liền với đất thì tài sản đó được ghi nhận trên giấy chứng nhận. Chủ sở hữu tài sản trên đất phải đăng ký quyền sở hữu tài sản. Đến nay đã có mẫu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới nhưng còn đối với việc đăng ký sở hữu tài sản trên đất thì chưa có qui định cụ thể.

Theo một phương án mà Bộ Xây dựng đang soạn thảo để trình Chính phủ thì khi người dân đăng ký quyền sở hữu tài sản trên đất (nhà, xưởng…) sẽ được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà. Tức là một căn nhà sẽ có tới hai loại giấy tờ: “giấy đỏ” chứng nhận quyền sử dụng đất và một giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà.

Về phương án này, theo ông Trần Anh Tuấn: “Một căn nhà mà có tới hai loại giấy tờ sẽ rất phiền phức. Người dân sẽ phải mất nhiều thời gian hơn cho việc làm thủ tục hành chính trong quá trình làm thủ tục hợp thức hóa nhà, đất vì sẽ phải tới hai cơ quan: Sở Tài nguyên - môi trường (quản lý đất) và Sở Xây dựng (quản lý nhà)”.

Ông Nguyễn Quang Thắng, trưởng Phòng Công chứng số 5, cũng bức xúc: “Việc cải tiến, ban hành loại giấy mới này thật ra chỉ làm rối thêm cho việc quản lý nhà, đất”. Theo ông Thắng, đó là chưa kể đến tình huống khó lường định có thể xảy ra: chủ sở hữu nhà có thể bán nhà mà không chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người mua, hoặc có thể chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không bán nhà, vì thực tế họ có tới hai loại giấy tờ độc lập nhau, ghi nhận “quyền” của họ rất tách bạch.

Theo các phòng công chứng, việc cấp một loại giấy có giá trị vừa chứng nhận quyền sử dụng đất vừa chứng nhận quyền sở hữu nhà là hợp lý nhất. Phương án mà nhiều người tán thành nhất hiện nay là nên sửa lại mẫu giấy đỏ vừa phát hành, ghi nhận luôn cả quyền sở hữu nhà trên giấy này.

Điều 48 Luật đất đai năm 2003 qui định: “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho người sử dụng đất theo một mẫu thống nhất trong cả nước đối với mọi loại đất. Trường hợp có tài sản gắn liền với đất thì tài sản đó được ghi nhận trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; chủ sở hữu tài sản phải đăng ký quyền sở hữu tài sản theo qui định của pháp luật về đăng ký bất động sản.

(Theo Báo Tuổi trẻ)

25/02/2005