Website Cải cách hành chính

Vài trăm người nghỉ việc, chưa nghĩa lý gì !

Theo TS Nguyễn Văn Vịnh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Xã hội và phát triển, tình trạng chảy máu chất xám trong các cơ quan công quyền sẽ còn khốc liệt hơn

- Phóng viên: Thưa ông, mặt tích cực của tình trạng này là gì?

- TS Nguyễn Văn Vịnh: Trước hết, phải coi rằng đây là kết quả tất yếu của nền kinh tế thị trường¸ của việc gia nhập WTO. Sức lao động, trong đó có cả lao động chất xám, đã được lượng hóa một cách tương đối sát với thực tế và được chi trả đúng theo năng lực, khả năng cống hiến của mỗi người lao động và môi trường làm việc tốt. Và cũng nên có cái nhìn tổng thể hơn thay vì cắt khúc ở một vị trí. Dù họ có đi đâu thì sức lao động, chất xám ấy vẫn được biến thành vật chất hiện hữu trong đất nước này chứ không phải là mất hẳn.

Đáng lẽ chỉ trả lương cho bộ máy hành chính thì chúng ta đã hành chính hóa cả các cơ quan đoàn thể nên phải trả lương cho một lượng người “ăn theo” khổng lồ.

Ở khía cạnh cải cách hành chính (CCHC), lâu nay chúng ta vẫn thấy rằng đa phần cán bộ công chức không sống bằng lương mà chủ yếu sống bằng bổng lộc do vị trí công tác mang lại. Nhưng nhiều người đã sẵn sàng từ bỏ những bổng lộc đó để đi làm thuê, kiếm sống bằng chính sức lao động, trí tuệ của mình. Điều đó chứng tỏ nền hành chính đã minh bạch hơn trước, đạo đức công vụ được nâng cao hơn, khiến họ tự cảm thấy mình không thể hưởng những thứ không phải do mình làm ra. Họ đã nhận thức được rằng đã đến lúc năng lực của họ được phát huy. Khi họ làm việc hết sức mình thì giá trị từ năng lực đó mang lại còn lớn hơn những bổng lộc từ vị trí cũ mang lại.

- Xu thế này sẽ còn diễn ra trong những năm tới?

- Theo tôi, sẽ còn khốc liệt hơn, khi càng ngày VN càng hoàn thiện nền kinh tế thị trường và hội nhập sâu nền kinh tế thế giới. Nếu so sánh một cách cơ học, hiện nay, số cán bộ công chức bỏ việc ra đi làm thuê cho các doanh nghiệp vẫn còn quá ít. Cả nước có khoảng 1.779.000 CNVC hành chính sự nghiệp, trong đó hành chính quản lý Nhà nước gần 544.000 người, còn lại là trong ngành y tế, giáo dục. Vậy thì vài trăm người nghỉ việc chưa có nghĩa lý gì. Nhưng dù sao, qua đó nó cũng là hồi chuông cảnh báo cho công tác CCHC quá chậm chạp hiện nay. Nếu tinh ý suy nghĩ một chút thì có thể đặt ngay ra câu hỏi: Tại sao việc chảy máu chất xám hiện chỉ xảy ra ở các trung tâm kinh tế lớn, chủ yếu xảy ra ở các cơ quan nghiên cứu, cơ quan xây dựng chính sách? Tại sao không phải là ở trong tốp 10 lĩnh vực mà một nghiên cứu của Ban Nội chính Trung ương đã từng chỉ rõ là dễ xảy ra tham nhũng, nhũng nhiễu, tiêu cực nhất, dù thu nhập ở các cơ quan này chưa hẳn đã cao hơn các cơ quan đang bị chảy máu chất xám?

- Tức là ông đã tìm ra đáp án cho câu hỏi của mình?

- Đúng vậy. Theo tôi, công cuộc CCHC vẫn còn khá dài phía trước; môi trường kinh doanh của VN vẫn chưa thực sự công khai, minh bạch nên nhiều vị trí vẫn kiếm chác được nhiều. Mặt khác, kêu thiếu người vì chảy máu chất xám nhưng chưa hẳn đã thiếu đâu. Phải thấy rằng không ít cán bộ chủ chốt trong các cơ quan công quyền hiện nay, do điều kiện xã hội trước đây nên được đào tạo thiếu cơ bản, họ làm việc bằng kinh nghiệm, thâm niên nhiều hơn là kiến thức được đào tạo. Hiện mỗi năm các trường ĐH cả nước cho ra lò hàng trăm ngàn cử nhân, kỹ sư, cả chục ngàn thạc sĩ. Họ là những người trẻ tuổi, có sức khỏe, năng lực, nhiệt huyết, nhưng nhiều người vẫn đang phải đánh vật với đủ thứ ngành nghề trái chuyên môn để kiếm sống. Tôi tin rằng, nếu các cơ quan tổ chức thi tuyển dụng một cách minh bạch, công bằng thì đa số họ có thể đáp ứng được yêu cầu của công việc.

Thái An thực hiện
Báo Người lao động

29/01/2008