Website Cải cách hành chính

Tài liệu mời thầu điều tra ý kiến công chúng

Thành phố Hồ Chí Minh: Cải cách hành chính – nói không như làm
Từ 13-9-2006, HĐND TP. Hồ Chí Minh bắt đầu mở đợt giám sát kết quả thực hiện “Năm cải cách hành chính” theo nghị quyết của HĐND TP. Những buổi làm việc đầu tiên đã cho thấy những con số “hài lòng của người dân” từ 90% trở lên của các quận, huyện, ban ngành từng công bố hầu hết chỉ là những con số “ma”, hậu quả của “bệnh thành tích”. Hơn nữa, cải cách hô hào rất mạnh nhưng kết quả lại tỉ lệ nghịch dù một số thủ tục hành chính đã trở nên “dễ thở” hơn.

Số liệu thống kê 6 tháng đầu năm 2006 cho những con số khá trớ trêu: Những quận, ngành được xem là kiểu mẫu như quận 1, Bình Thạnh, văn phòng HĐND và UBND thành phố, Sở Tài nguyên và Môi trường…lại có tỉ lệ giải quyết hồ sơ thấp nhất, dưới 90%! Riêng Sở Quy hoạch - Kiến trúc, nơi bị dân kêu ca từ nhiều năm nay vẫn tiếp tục đứng chót bảng, chỉ đạt 36,8%, dù Giám đốc Sở Nguyễn Trọng Hoà nhiều lần hứa cải cách mạnh. Những con số biết nói trên một lần nữa lại khẳng định tình trạng: nói nhiều chưa chắc làm bao nhiêu.

Ông Nguyễn Trung Thông, Phó ban thường trực Ban chỉ đạo cải cách hành chính thành phố Hồ Chí Minh thừa nhận “bản thân tôi cũng không hài lòng với những con số 80, 90, thậm chí 98% người dân được hỏi hài lòng với các quận huyện, sở…nhiều nơi chỉ lấy mẫu nên đó là con số chưa thật”. Theo ông Thông, dù có đề ra những biện pháp cải cách mạnh mẽ cách mấy mà thái độ, ý thức phục vụ dân của công chức thấp thì hiệu quả chẳng thu lại được bao nhiêu. Đại biểu HĐND TP Hồ Chí Minh Đặng Ngọc Khoa cho biết nhiều cử tri phản ánh với ông là tình trạng công chức gây khó khăn vẫn khá phổ biến. Những thủ tục như cấp phép xây dựng, đăng ký kinh doanh, cấp giấy sở hữu nhà, đất hộ khẩu…vẫn nằm là những thủ tục công dân ngán ngại “Nhà nước” nhất.

Theo Sở Tư pháp TP. Hồ Chí Minh, chỉ tính tại 14 sở, ngành đã có 114 thủ tục với 1059 biểu mẫu khác nhau, nhưng trong đó có 44 thủ tục và 387 biểu mẫu tự ban hành, trái luật và đang được kiểm tra để bãi bỏ bớt. Nhiều người cho rằng đó chính là minh chứng của tình trạng “cát cứ, giấy phép con và hành dân” bởi có hơn 1/5 các loại thủ tục và biểu mẫu công dân phải tuân theo cho “vừa ý” các Sở, ngành dù pháp luật không cho phép. Dễ thấy nhất là đi làm giấy tờ mới, xin phó bản, xác lập sở hữu…công dân đều phải nộp thêm bản sao, những thứ giấy tờ mà kho lưu trữ của chính cơ quan cấp đang chất đống. Ông Trần Đặng Ngọc (phường 13, quận Bình Thạnh) cho biết “tôi xin lại phó bản giấy sở hữu nhà, đất thì trình tự và hồ sơ y như cũ dù trên quận có lưu đầy đủ, nếu không có trước đây họ lấy căn cứ đâu cấp bản chính cho tôi”.

Tại nhiều phường đang thực hiện “cơ chế một cửa”, theo đó người dân cần gì chỉ nộp thủ tục tại phường mọi việc còn lại do các cơ quan công quyền “tự thu xếp” với nhau, đúng hẹn người dân chỉ lên phường nhận kết quả. Nhưng do cán bộ cấp phường không chỉ thiếu mà còn yếu, mỏng, công việc ngập đầu nên đem lại tác dụng ngược: thay vì tự đi nhiều cửa người dân sẽ nhanh chóng hơn là ngồi chờ. Một cán bộ phường tại quận Tân Bình khẳng định “chẳng có mấy nơi đúng hẹn đâu vì phải đợi nhiều hồ sơ mới đi làm chứ chẳng lẽ lắt nhắt từng cái một, tụi tui một người gánh hàng chục đầu việc giờ lại thêm vụ này lo không xuể”. Có nơi mỗi công đoạn phải sang “một cửa” khác nên “cơ chế một cửa” lại phình ra thành nhiều cửa và công dân lại hết cửa này sang cửa khác. Mới đây UBND TP Hồ Chí Minh chỉ đạo rà soát lại “cửa nào liên thông được thì giảm bớt phiền hà cho dân”. Nhưng người dân lại lo “mỗi cửa có hàng chục ngách”.

Sau khi kết quả “khảo sát sự hài lòng của người dân” của các Sở, ngành tự công bố bị phản ứng dữ dội, Ban chỉ đạo cải cách hành chính TP Hồ Chí Minh cùng với Viện kinh tế, Cục Thống kê đang “khảo sát lại”. Nhưng làm cách nào đi chăng nữa thì “năm cải cách hành chính” của TP Hồ Chí Minh đã không đạt kết quả như từng hô hào. Trong đó nguyên nhân chính là thái độ, ý thức của công chức Nhà nước (thay cho lý do cơ chế, chính sách, thủ tục…trước đây). Không ít công chức đã phản đối nguyên nhân này nhưng dù gì đi nữa thì nếu chỉ nói nhiều mà làm ít, cải cách hành chính sẽ ít có biến chuyển mạnh mẽ theo tiêu chí “vì dân”.

Báo Đại đoàn kết ngày 19-9-2006

19/09/2006