Theo Báo cáo Môi trường kinh doanh (BCMTKD) 2007 vừa được WB và IFC công bố, VN đã tụt hạng từ 98 xuống 104. Đây là lời cảnh báo về tốc độ cải cách của VN. BCMTKD của mỗi quốc gia dựa trên 10 yếu tố: Thành lập DN, cấp giấy phép, tuyển dụng và sa thải lao động, đăng ký tài sản, vay vốn tín dụng, bảo vệ nhà đầu tư, đóng thuế, thương mại quốc tế, thực thi hợp đồng và giải thể DN.
Mặc dù VN đã bãi bỏ một số văn bản và giảm thời gian cấp phép xây dựng, cho phép chủ lao động áp dụng hợp đồng có thời hạn đối với mọi loại hình công việc, tạo điều kiện cho việc tuyển dụng lao động dễ dàng hơn. Tác động trực tiếp đến các chỉ số môi trường kinh doanh của VN là cấp giấy phép, tuyển dụng và sa thải lao động. Tuy nhiên, "VN vẫn chưa thành công trong việc thu hẹp khoảng cách ngay với các quốc gia đứng đầu ASEAN".
Định hướng đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng của VN còn phân tán, chưa tập trung vào những định hướng quan trọng nhất. Đây là nguyên nhân rất quan trọng làm cho chi phí, kinh doanh ở VN còn cao hơn khu vực. Hiện nay các chi phí vận tải biển bốc dỡ ở cảng, vận tải từ cảng về nơi sử dụng, các chi phí liên lạc... được xem như tương đương với thuế xuất nhập khẩu. Vì những chi phí này cao sẽ làm tăng giá hàng nhập khẩu, hạ thấp khả năng cạnh tranh của DN trong nước.
Xu hướng địa phương chủ nghĩa, muốn phát triển những nền kinh tế địa phương là khá phổ biến hiện nay. Quy hoạch phát triển của các tỉnh thành phố gần như theo một công thức - các thành phố lớn đều phấn đấu xây dựng cơ cấu kinh tế - công nghiệp - dịch vụ - nông nghiệp, các tỉnh - nông nghiệp - công nghiệp - dịch vụ. Mỗi tỉnh đều phấn đấu có cả cảng biển, sân bay và một số KCN. Theo đánh giá của các chuyên gia, quan hệ giữa chính phủ với các DNNN đã có nhiều đổi mới. Theo hướng chính phủ ngày càng để cho DNNN tự chủ kinh doanh. Tuy nhiên cơ chế chủ quản vẫn còn khá nặng nề. Về pháp lý, các DNNN được tự chủ kinh doanh, nhưng lại chịu sự quản lý trực tiếp của các bộ, các ngành, các chính quyền địa phương... Thực chất của mối quan hệ "chủ quản" là hai bên dựa dẫm và lợi dụng lẫn nhau. Chính phủ đã có chủ trương bỏ chế độ "chủ quản", nhưng lại chưa có cơ chế thay thế hữu hiệu, do vậy chế độ "chủ quản" vẫn tiếp tục tồn tại đến nay.
Chủ thể quan trọng của mọi nền kinh tế là DN, đặc biệt là vấn đề thành lập các DN mới và giải thể các DN. Các DN mới thành lập có tầm quan trọng đặc biệt đối với sự phát triển của mọi nền kinh tế, vì nó mang lại luồng sinh khí mới, sức sống mới cho nền kinh tế. Các DN mới càng xuất hiện nhiều càng làm cho nền kinh tế phát triển năng động hơn. Chính phủ đã bãi bỏ hàng trăm giấy phép hạn chế sự ra đời của các DN, nhưng hiện vẫn còn tới gần 300 giấy phép đang có hiệu lực, mà các cấp chưa muốn bỏ. Do vậy vẫn còn có những khả năng tiếp tục bãi bỏ các giấy phép hơn nữa và tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho sự ra đời của các DN mới. Trong cộng đồng các DN, các DN mới ra đời đã quan trọng, nhưng các DN ốm yếu, thua lỗ cần loại bỏ cũng có tầm quan trọng không kém. Cần phải tiếp tục sửa đổi luật phá sản để Luật này có thể có hiệu lực.
Hiện nay ở VN cơ chế thị trường chưa hoàn thiện, các loại thị trường yếu tố mới hình thành sơ khai… do vậy chính phủ không thể không làm những việc mà đáng ra là của thị trường. Để chính phủ có thể làm đúng các chức năng của mình, trước hết chính phủ cần hoàn thiện cơ chế thị trường, xây dựng và phát triển đồng bộ các loại thị trường để chúng có thể gánh vác trách nhiệm huy động và phân bổ các nguồn lực, nghĩa là thị trường phát triển đến đâu chính phủ lui về vị trí đúng của mình đến đó. Một khi thị trường đã phát triển và hoàn thiện, đã phát huy được các chức năng của mình, thì chính phủ có thể tập trung làm tốt những việc đích thực của chính phủ, nghĩa là giữ vai trò của người cầm lái, người trọng tài, người hỗ trợ, chứ không phải là người chèo thuyền, người đá bóng, nhà kinh doanh...
Tuy vẫn bị đánh giá là nơi có môi trường kinh doanh nhiều thách thức, nhưng VN vẫn có cơ sở để hy vọng sẽ cải tiến được thứ bậc của mình trong thời gian tới. Sự chuyển biến ấy trước tiên cần phải bắt đầu từ các địa phương. Chính việc nâng cao năng lực cạnh tranh từ cấp địa phương sẽ mang lại thay đổi cho cấp quốc gia.
Báo Diễn đàn Doanh nghiệp ngày 15-9-2006
|
19/09/2006 |
|
|
|
Các tin đã đưa |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Về đầu trang
|
| | |