Website Cải cách hành chính

Chuyển đổi DNNN: Tái cơ cấu là then chốt
Ngày 1/7/2006, Luật DN 2005 chính thức có hiệu lực. Bên cạnh đó, Đảng và Nhà nước có chủ trương 4 năm tới sẽ là khoảng thời gian để thực hiện chuyển đổi hoạt động cho 101 TCty nhà nước, 1.800 DN nhà nước giữ 100% vốn. Ông Hồ Xuân Hùng - Phó trưởng ban chỉ đạo đổi mới và phát triển DN đã trao đổi với DNNN xung quanh vấn đề này.

- Chuyển đổi DNNN sang hoạt động theo Luật DN 2005 là yêu cầu bắt buộc. Chúng ta phải đối mặt với thách thức gì trong quá trình chuyển đổi này, thưa ông?

Trong khi hệ thống pháp lý chưa hoàn thiện, nhất là những quy định cho quá trình chuyển đổi TCty, Cty lớn sang hoạt động theo mô hình Cty mẹ-Cty con thì ngay trong nội tại các DNNN cũng còn nhiều vấn đề. Nhìn chung, năng lực tài chính của các DNNN còn yếu và như vậy, khả năng để DNNN tự đầu tư tài chính là rất mong manh. Hiện tại 20/101 TCty thua lỗ rất lớn, số còn lại nếu mổ xẻ thì cũng đang nhiều chuyện. Chưa kể đến những áp lực tác động vào quá trình chuyển đổi: tái tạo việc làm xã hội đang khó khăn, bảo hiểm y tế...

Một vấn đề khác cũng không dễ giải quyết. Đó là thị trường vốn, thị trường nhân lực, nhất là nhân lực quản trị DN còn "trống". Vì thế, cơ chế thi, tuyển chọn, thuê lãnh đạo, quản lý sẽ thực hiện như thế nào. Đây là vấn đề còn mới tại VN nên không dễ thực hiện và dễ dẫn đến tư tưởng kéo dài thời gian chuyển đổi về cuối.

- Điều dư luận quan tâm hơn cả là chúng ta sẽ làm cách nào để đi được đến những mục tiêu đã đạt ra?

Cùng với việc nhanh chóng ban hành những văn bản dưới luật, thể chế hoá những quy định của luật thì rất cần thiết phải đẩy mạnh công tác tư tưởng để người lao động và lãnh đạo DN hiểu được rằng việc chuyển đổi là mang lại lợi ích cho chính họ chứ không phải ai khác.

Điều quan trọng nhất là chúng ta cần kiên quyết tái cơ cấu DN theo tinh thần mạnh mẽ hơn. Làm như vậy chính là giúp DN tự đứng vững được trong cuộc cạnh tranh.

- Những khía cạnh nào cần được tập trung giải quyết trong quá trình tái cơ cấu DN để "vực" và giúp DN trụ được trong cuộc cạnh tranh dự báo là sẽ rất khốc liệt, thưa ông?

Theo tôi, chúng ta cần tập trung vào 4 vấn đề chính. Trước hết là cơ cấu tài chính, chuyển từ cơ chế quản lý chi phí trực tiếp với nhiều rủi ro, nguy hiểm sang cơ chế tài chính hiệu quả, tự chủ tài chính.

Cơ chế dùng người, tuyển chọn cán bộ sẽ phải thay đổi theo hướng thông thoáng hơn. Trong đó, cần phải chuyển nhận thức và cơ chế coi giám đốc DN là một nghề, chứ không phải là chức tước. Hướng giám đốc hoạt động vì hiệu quả, lợi nhuận của DN, thoát ly vấn đề quốc tịch và vị thế chính trị.

Một cơ chế mới cũng cần được thực hiện là cơ chế hợp đồng kinh tế. DNNN làm nhiệm vụ cho nhà nước bằng hợp đồng kinh tế chứ không phải là cơ chế xin-cho. Đặc biệt, để tất cả cơ chế trên thành công thì cần phải thực hiện bằng được cơ chế vận hành nội bộ.

- Theo ông, thời gian 4 năm liệu có đủ để thực hiện kế hoạch chuyển đổi to lớn đó?

4 năm chuyển đổi có thể dài hoặc không tùy thuộc vào quyết tâm, nỗ lực của chính chúng ta. Quyền tự chủ và năng lực cạnh tranh của DN tiến tới sẽ không bị ràng buộc mà chỉ có những yêu cầu về chính trị, xã hội. Đây không phải là vấn đề của riêng VN mà DN các nước khác cũng có những rằng buộc như vậy.

- Xin cảm ơn ông!

Báo Diễn đàn Doanh Nghiệp ngày 14/04/2006

14/04/2006